Ustawa frankowa podpisana i wchodzi 1 sierpnia w życie – co to zmienia dla kredytobiorców?

Najpierw senat bez poprawek przyjął ustawę o szczególnych rozwiązaniach dotyczących sporów związanych z kredytami hipotecznymi denominowanymi lub indeksowanymi do franka szwajcarskiego. A teraz, tj. 17 lipca została podpisana bez zmian przez Prezydenta RP. Nowe przepisy wejdą w życie już 1 sierpnia 2026 r.

Ustawa obejmuje wyłącznie konsumentów posiadających kredyty lub pożyczki hipoteczne powiązane z kursem franka szwajcarskiego, a także ich spadkobierców oraz osoby, które przystąpiły do długu lub go poręczyły. Znajduje zastosowanie zarówno do nowych, jak i już toczących się postępowań sądowych.

Najważniejszą zmianą jest automatyczne zawieszenie obowiązku spłaty rat kredytu z chwilą doręczenia bankowi pozwu. Zawieszenie będzie obowiązywało aż do prawomocnego zakończenia sprawy i nastąpi z mocy prawa, bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia przez sąd. Wstrzymanie spłat nie będzie traktowane jako naruszenie umowy kredytowej ani nie będzie negatywnie wpływać na sytuację kredytobiorcy.

Nowe przepisy przewidują również szereg rozwiązań mających usprawnić prowadzenie postępowań. Sądy będą mogły częściej rozpoznawać sprawy na posiedzeniach niejawnych, przesłuchiwać świadków zdalnie oraz przyjmować pisemne zeznania stron. Ułatwione zostanie także rozpoznawanie wzajemnych roszczeń banków i kredytobiorców w jednym postępowaniu, co ma ograniczyć liczbę prowadzonych procesów.

Ustawa wprowadza także możliwość zwrotu połowy opłaty sądowej w przypadku cofnięcia pozwu, apelacji lub skargi kasacyjnej w określonym terminie, uproszczone uzasadnienia wyroków oraz nowe rozwiązania dotyczące postępowań kasacyjnych przed Sądem Najwyższym. Zmiany mają przyspieszyć rozpoznawanie spraw i odciążyć sądy.

Jak podkreśla Marek Szpak, radca prawny z Kancelarii Sobota Jachira, ustawa nie zmienia zasad rozstrzygania sporów frankowych, lecz usprawnia procedury sądowe. Szczególnie korzystnym rozwiązaniem jest automatyczne zawieszenie spłaty rat po wniesieniu pozwu, które może realnie odciążyć domowe budżety kredytobiorców i zachęcić kolejne osoby do dochodzenia swoich praw.
Jak wskazuje ekspert, szybsze postępowania mogą skłonić banki do przedstawiania korzystniejszych propozycji ugodowych oraz ograniczyć praktykę przedłużania procesów. Zwraca jednak uwagę, że ustawa obejmuje wyłącznie kredyty frankowe i nie będzie miała zastosowania do umów powiązanych z innymi walutami ani do spraw przeciwko bankom objętym restrukturyzacją lub upadłością. W ocenie naszego prawnika pozytywnie należy także ocenić pozostawienie bez zmian przepisów dotyczących zarzutu potrącenia, co wzmacnia pozycję konsumentów w sporach z bankami.